همیشه خبر میکند !

toggle menu
مقالات

مفهوم نظم و آراستگی سازمانی ( خانه‌داری صنعتی ) - 5s

5s

5s، به عنوان موثرترين ره يافت و ستوني استوار در ساختمان عمليات اصلاحي و بهبود بهره‌وري شناخته شده است كه با اجراي اين اصول در صنايع و سازمانهاي مختلف تجاري، صنعتي و خدماتي موجب افزايش بهره‌وري، استفاده بهينه از سرمايه نيروي انساني و زمان انجام كار، افزايش كارايي و در نهايت سوددهي بيشتر سازمان مي‌شود.

شروع خانه‌داری صنعتی در ژاپن در سال 1980 بوده و علت معروفیت این تکنیک به دلیل شروع کلمات اصلی آن (ژاپنی) با حرف S می‌باشد.

کاهش میزان وقفه کار، ایجاد بازدهی کار به بهترین شکل ممکن، ایجاد جوی سالمتر در محیط کار، پیشگیری از حوادث، و بطور کلی هدف نهايي سامان‌دهی محیط کار پیشگیری از اتلاف است.

5s، مجموعه‌اي از استانداردها و فعاليتهايي كه در قالب يك نظام فرهنگي- مديريتي بر ايجاد محيطي سامان يافته، مرتب، پاكيزه، زيبا، دلپذير، خلاق، و حفظ آن تأكيد دارد. واژه 5s مخفف پنج كلمه ژاپني بوده كه به زبان انگليسي و فارسي برگردانده شده‌ است در ادامه خلاصه‌اي از مفاهيم اين پنج كلمه و نتايج حاصل از آن آورده شده است.

مراحل پیاده سازی 5s

با اجرای مراحل نظم آراستگی محیط کار محیط کار پاکیزه می‌شود و سازماندهی مناسب‌تری انجام می‌شود. نتایج برای همه- چه از درون و چه از بیرون سازمان- قابل مشاهده است. نتایج قابل مشاهده باعث تولید ایده‌های نوین بیشتری می‌شود. افراد طبیعتاً منضبط می‌شوند. افراد به خاطر محیط کار مرتب و منظمشان، احساس غرور می‌کنند.

ساماندهی Seiri

تشخیص ضروری از غیر‌ضروری، مدیریت اولویتها و حذف غیر ضروریها و طبقه‌بندي انها با توجه به اولويت استفاده از آن می‌باشد.

Seiton نظم و ترتیب

قرار دادن هر چیز در جای خود(قانون 30 ثانیه). هدف از این بخش حذف جستجو است، برچسب‌گذاري و شناسايي كليه زونكنها، فايلها، قفسه‌ها، اشيايي را كه غالباً استفاده مي‌كنيم، در محل كار قراردهيم، اشيايي را كه به ندرت استفاده مي‌كنيم در جايي دور از دسترس قرار دهيم.

پاکیزه سازی Seiso

پاکیزه کردن اشیاء از هرگونه آلودگی و مواد خارجی. پاكيزه سازي امكان انجام بازرسي و بازبيني را نيز فراهم مي‌آورد. تعريف مسئوليتهاي تمامي افراد براي پاكيزگي محل كار، انجام بازبيني و پاكيزه‌سازي مستمر توسط مجري ارائه خدمات شناسايي و رفع خرابيهايي كه در اثر نشتي‌ها، فرسايش‌ها، ترك‌ها و غيره بوجود آمده است در این مرحله انجام می‌گردد. در شرایط کارگاهی براحتی اگر هر فردی موظف به جمع‌آوری و پاکیزگی محیط اطراف خود پس از هر فعالیت باشد، در پایان ساعت کاری محیط بدون صرف هزینه اضافه مرتب و پاکیزه خواهد بود.

اساندارد سازی Seiketsu

کنترل و اصلاح دائمی، ساماندهی، نظم و ترتیب و پاکیزگی، علامتگذاري محدوده‌هاي خطر و يا مراقبت خاص، استفاده از علائم و نشانه‌ها، تدوين دستورالعمل اجراي سيستم، تشكيل جلسات كميته راهبري، بررسي نتايج بازرسي‌هاي دوره‌اي و اخذ تصميمات لازم از اقدامات نهایی پیاده‌سازی و استقرار نظام آراستگی می‌باشد.

انضباط Shitsuke

ایجاد توانایی لازم برای انجام امور به شیوه مطلوب، ایجاد عادات صحیح به جای عادات نادرست است، تمرين نظم و ترتيب، تمرين وقت‌شناسي، توجه به زيباييها و رعايت ظواهر، نگرش مديريت به فضاهاي عموم در این طبقه‌بندی قرار دارد.

نتایج و فواید استقرار 5s

از مهمترین فواید اجرای نظام آراستگی محیط کار از منظر مدیریتی، افزایش اثربخشی، سازماندهی و استانداردسازی می‌‌باشد. اگر بتوان روش 5s را به ترتيب و بصورت صحيح پياده نمود شاهد نتايج مفيد زير خواهيم بود:

آراسته‌ و لذت بخش شدن محيط: اگر محيط كار آراسته و منظم باشد، كاركنان انگيزه بيشتري براي فعاليت دارند و اين مطلب منجر به افزايش بهره‌وري خواهد شد. اگر محيط كار آراسته و منظم باشد، كاركنان با اشتياق بيشتري از خواب برخاسته و در سر كار حاضر مي‌شوند.

افزايش كارايي: اگر فردی با خستگی محیط کار خود را آشفته رها کند، زمانی که باز می‌گردد و این محیط را میبیند، خستگی روز قبل دوباره در بدنش پدید می‌آید. چنانچه هر چيزي در جاي مناسب قرارداشته و در دسترس باشد، انجام كارها آسانتر و نتايج آن لذت‌بخش‌تر است. آيا زمانيكه كاركنان اسناد يا اطلاعات و يا شئ مورد نياز خود را نمي‌يابند احساس يأس و سرخوردگي نمي‌كنند؟ آيا وقت آنها و همكارانشان تلف نمي‌شود تا با گشتن در اطراف خود آنها را بيابند؟

ايجاد ايمني و سلامتي: محيط كاري مرتب و تميز كه درآن هر چيزي در جاي مناسب خود قرار داشته و دستورالعملهاي لازم در دسترس باشد، محيط كاري امن‌تري براي كار خواهد بود. همچنين رفع آلودگيها به حفظ سلامتي كاركنان كمك نموده و با اصلاح مسايلي نظير گرما، سرما و تهويه محيط كار بيش از پيش مطلوب و آرام‌بخش خواهد شد.

صرفه‌جويي: با كاهش نرخ خرابي و در نتيجه كاهش نياز دستگاهها و سيستمها به تعميرات، وضعيت آنها بهبود يافته و با كاهش مدت از كارافتادگي تجهيزات، هزينه‌ها نيز كاهش مي‌يابند. بهبود وضعيت دستگاهها و سيستمهاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري، بهینه‌سازی وسايل، فضا و زمان منجر به صرفه‌جويي شده كه به نفع مؤسسه خواهد بود.

رفع عيوب و نواقص: هر چيزي در اطراف شما سالم و بي‌عيب و نقص خواهد بود. براي كاركنان دستورالعملهايي تهيه گرديده و به بهترين آنان در پیاده‌سازی، پاداشهايي تعلق خواهد گرفت. افراد سختكوش برای بهتر شدن کارایی سیستم تلاش خواهند کرد.

دستیابی به استانداردهاي جهاني: اجراي روش 5S منجر به آمادگي سازمان در اجراي ساير روشهاي كايزن است و در نهايت بازشدن راهي براي استانداردهايی نظیر  ISO 14001  و  ISO45001 از ضرورت‌های مقدم بودن اجرای این نظام می‌توان به سرعت دستیابی، قابلیت درک نتایج برای همگان، افزایش عمر ابزار و ماشین‌ها و هزینه ناچیز اجرا و پیاده‌سازی آن اشاره کرد.

مشاهده اینفوگراف مربوط یه این مقاله ( 5s )

شنیدن پادکست های همیشه خبر می کند

نظر شما

ایمیل شما نشر نخواهد شد.فیلد های ضروری با * نشانه گذاری شده است.

تصویر امنیتی Refresh Icon

پیام شما بعد از بررسی نمایش داده خواهد شد

نظر خود را بنویسید

تصویر امنیتی

جشنواره و رویدادهای آتی

پنجمین جشنواره نشان تعالی سلامت ، ایمنی و محیط زیست HSE

تماس
آدرس
  • آدرس دبيرخانه : تهران- خیابان انقلاب- خیابان 16 آذر- نبش کوچه عروجی- پلاک 54
  • تلفن تماس :
  • 66459108 (021)
  • 66174702 (021)
  • 66459058 (021)
  • 66459311 (021)
  • 66459871 (021)

  • فکس: 66459684(021)

  • info@hseawards.org
"موسسه بین المللی ارزیابی نشان تعالی سلامت ایمنی و محیط زیست رادمان HSE" در راستای «توسعه اعتماد عمومی و مشتری محوری» و به منظور رسیدگی سریع به شکایات و مشکلات شما مشتریان و همکاران گرامی و استفاده از گزارشات و نقطه نظرات شما عزیزان در کلیه زمینه ها تلاش دارد تا با استفاده از امکانات ارتباطی موجبات ارائه خدمات مناسب تری را برای شما فراهم نماید.